AEO Nedir? GEO ve SEO'dan Farkı

AEO (Answer Engine Optimization, cevap motoru optimizasyonu), içeriği bir arama motorunun ya da yapay zekâ asistanının kullanıcıya doğrudan vereceği cevabın kaynağı olacak şekilde hazırlamaktır. Hedef, on mavi bağlantı arasında sıralanmak değil; öne çıkan snippet, sesli asistan cevabı ya da yapay zekâ özeti içinde cevabın kendisi olmak.

Terim son iki yılda GEO ile birlikte hızla yayıldı ve beraberinde yeni bir hizmet kalemi getirdi: "AEO paketi". Bu paketlerin büyük kısmı şema işaretlemesi, özellikle de SSS (FAQPage) işaretlemesi satıyor.

Bu yazıda önce AEO'nun SEO ve GEO'dan farkını netleştiriyoruz. Sonra iki şeye bakıyoruz: motorların kendi belgeleri ne diyor ve Türkiye'nin en popüler 175 sitesinin ana sayfasında hangi yapılandırılmış veri gerçekten duruyor. İkinci soruyu cevaplamak için kendi ölçümümüzü yaptık.

AEO, GEO ve SEO: farkı ne?

Kısa cevap: üçü aynı içeriğin üç farklı çıktıda görünmesi için yapılan işler ve büyük ölçüde örtüşüyor.

AEO, GEO'dan daha eski ve daha geniş bir terim: üretken yapay zekâdan önceki öne çıkan snippet'leri ve sesli asistanları da kapsıyor. GEO ise özellikle üretken modellerin kaynak gösterdiği cevaplara odaklanıyor. İkisinin farkını ayrıntılı olarak GEO ve SEO farkı yazısında, GEO'nun tamamını GEO rehberinde anlattık.

Terim tartışması motorları pek ilgilendirmiyor. Google, Mayıs 2026'da yayımladığı yapay zekâ optimizasyonu rehberinde AEO ve GEO'yu adıyla anıyor ve kendi bakış açısından üretken yapay zekâ araması için optimizasyonun hâlâ SEO olduğunu yazıyor (Google Search Central, Üretken yapay zekâ araması için optimizasyon). Microsoft'un rehberi de aynı yerden açılıyor: "Whether you call it GEO, AIO, or SEO, one thing hasn't changed" (adına GEO, AIO ya da SEO deyin, bir şey değişmedi) (Microsoft Advertising, 8 Ekim 2025).

Motorların kendisi ne diyor?

AEO hakkında yazılanların çoğu ajanslardan geliyor. Motorların kendi belgeleri daha az konuşuyor ama söyledikleri daha net.

Google: yapmanız gerekmeyenlerin listesi var. Google'ın rehberinde "efsaneler" başlıklı bir bölüm, Google Arama için görmezden gelinebilecek AEO ve GEO taktiklerini tek tek sayıyor (Google Search Central, 2026):

• llms.txt ve "özel" işaretleme: Google Arama bunları kullanmıyor; yapay zekâ için yeni dosya, işaretleme ya da Markdown hazırlamak gerekmiyor.
• İçeriği küçük parçalara bölmek: gerekmiyor; Google'ın sistemleri bir sayfadaki birden çok konuyu ayırt edip ilgili parçayı gösterebiliyor.
• İçeriği yalnızca yapay zekâ için yeniden yazmak: gerekmiyor; sistemler eş anlamlıları ve genel anlamı anlayabiliyor.
• Sahte "anılmalar" peşinde koşmak: sanıldığı kadar faydalı değil; spam sistemleri bunları da süzüyor.
• Yapılandırılmış veriye aşırı odaklanmak: üretken yapay zekâ araması için gerekli değil ve özel bir schema.org işaretlemesi yok. Ama genel SEO'nun parçası olarak kullanmaya devam etmek, zengin sonuçlara uygunluk açısından iyi bir fikir.

Google'ın yapay zekâ özellikleri belgesi aynı şeyi daha kısa söylüyor: bir sayfanın destekleyici bağlantı olarak gösterilmesi için dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olması yeterli; yapılandırılmış veri kullanılıyorsa sayfada görünen metinle uyuşmalı (Google Search Central, Yapay zekâ özellikleri ve web siteniz).

Microsoft: yapı önemli, soru-cevap çiftleri doğrudan taşınabiliyor. Microsoft'un Ekim 2025 tarihli rehberi, Copilot gibi asistanların sayfayı bütün olarak değil parçalar hâlinde değerlendirdiğini anlatıyor (Microsoft Advertising, 2025). Rehberde öne çıkan üç nokta var:

• Doğrudan soru ve net cevaplardan oluşan çiftleri asistanlar çoğu zaman olduğu gibi cevaba taşıyabiliyor.
• Şema işaretlemesi, içeriği arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin anlamasına yardım ediyor.
• Önemli cevapları sekmelerin ya da açılır menülerin içine saklamamak gerekiyor, çünkü yapay zekâ sistemleri gizli içeriği işlemeyebilir.

İki belge arasında vurgu farkı var. Google "içeriği bölmeye gerek yok, şema şart değil" diyor; Microsoft "asistan sayfayı parçalara ayırıyor, şema yardımcı olur" diyor. Kesiştikleri yer açık: cevap sayfada görünen, açık başlıklarla düzenlenmiş metin olarak bulunmalı. Bölmek değil, düzenlemek.

Türkiye'nin popüler sitelerinde yapılandırılmış veri: ölçtük

AEO satışının merkezinde şema işaretlemesi duruyor. Biz de Türkiye'deki büyük sitelerin bu konuda nerede durduğunu ölçtük.

Yöntem: Tranco listesinin (liste 64VKX) ilk 100.000 sitesi içindeki en popüler 200 .tr alan adının ana sayfasını 19 Ekim 2026'da bir kez çektik (Tranco, liste 64VKX). 175'i HTML döndürdü; 25'i bot korumasıyla ya da bağlantı hatasıyla yanıt vermedi. JavaScript çalıştırmadık. JSON-LD bloklarındaki türleri iç içe taradık, microdata işaretlemesini de saydık.

Bulgular (Caliency ölçümü, 19 Ekim 2026):

• 175 ana sayfanın yüzde 51,4'ünde hiçbir yapılandırılmış veri yok. JSON-LD taşıyanların oranı yüzde 44,6.
• Sitenin kim olduğunu söyleyen Organization işaretlemesi (ya da bir alt türü) yalnızca yüzde 40'ta var. Google bu işaretlemeyi tam olarak ana sayfaya koymayı öneriyor.
• Yüzde 21,1'inde SearchAction duruyor. Bu, Google'ın 2024'te kaldırdığı site içi arama kutusunun işaretlemesi.
• FAQPage yüzde 1,7'de (üç sitede), HowTo hiçbirinde yok.

Son madde beklenen bir şey: SSS ve adım adım anlatım işaretlemesi genelde ana sayfada değil iç sayfalarda olur. Bu ölçüm iç sayfaları kapsamıyor. Asıl dikkat çeken ilk üç madde.

Kalkmış bir özelliğin işaretlemesi neden hâlâ duruyor?

Google, site içi arama kutusunu 21 Kasım 2024'ten itibaren arama sonuçlarından kaldırdığını Ekim 2024'te duyurdu. Gerekçe, kullanımın azalmasıydı (Google Search Central Blog, 21 Ekim 2024). Bizim ölçtüğümüz 175 ana sayfanın 37'si, kaldırılıştan yaklaşık iki yıl sonra hâlâ bu işaretlemeyi taşıyor.

Bu bir hata değil. Google aynı duyuruda işaretlemeyi kaldırmanın gerekmediğini, desteklenmeyen yapılandırılmış verinin Arama'da sorun yaratmadığını açıkça yazıyor. Yani bu 37 site yanlış bir şey yapmıyor.

Ama tablo bir şey söylüyor: işaretleme, bir görsel ödül için eklendiğinde ödül kalktıktan sonra da sayfada kalıyor; o sayfaya kimse geri dönüp bakmıyor. Aynı ana sayfaların yüzde 60'ında ise sitenin hangi kurum olduğunu söyleyen Organization işaretlemesi hiç yok.

SSS işaretlemesinin hikâyesi daha da net. Google, Ağustos 2023'te SSS zengin sonuçlarını yalnızca tanınmış, yetkili devlet ve sağlık sitelerine sınırladı; Eylül 2023'te HowTo zengin sonuçlarını tamamen kaldırdı (Google Search Central Blog, 8 Ağustos 2023). 7 Mayıs 2026'dan itibaren ise SSS zengin sonucu Google Arama'da hiç gösterilmiyor; belgesi Haziran 2026'da kaldırıldı (Google Search Central, belge güncellemeleri).

Bugün "AEO için FAQPage ekleyin" önerisi, artık var olmayan bir zengin sonucun mantığını yeni bir adla satıyor. İşaretlemenin zararı yok; soru-cevap içeren bir sayfayı hâlâ doğru tarif ediyor. Ama değeri işaretlemenin kendisinde değil, sayfada görünen soru ve cevapta. Şema türlerinin hangisinin hâlâ bir şey kazandırdığını schema markup rehberinde ayrıca ele aldık.

Kırılım da aynı hikâyenin bir yüzünü gösteriyor: ticari siteler (.com.tr) işaretliyor, kamu kurumları çoğunlukla işaretlemiyor. Ölçtüğümüz 94 .com.tr ana sayfasının yüzde 63,8'inde bir tür yapılandırılmış veri varken, 46 .gov.tr ana sayfasında bu oran yüzde 21,7 (Caliency ölçümü, 19 Ekim 2026). Bizim yorumumuz: ticari sitelerde işaretlemenin arkasında büyük ölçüde zengin sonuç beklentisi var; bu beklentinin olmadığı yerde kurumu tanımlayan işaretleme de çoğunlukla yapılmamış.

AEO'da gerçekten işe yarayan

Motorların belgelerinden ve ölçümden çıkan liste kısa. Hiçbiri yeni değil; çoğu iyi SEO'nun zaten istediği şeyler.

1. Önce cevap. Her bölüm, sorunun cevabını ilk bir iki cümlede versin. Cevap bağlamından koparılıp alıntılandığında da doğru olmalı; çünkü asistanlar tam olarak bunu yapıyor.
2. Soru biçimli başlıklar. Kullanıcının sorduğu soruyu başlık yapın, cevabı hemen altına yazın. Microsoft'un örneği de bu: "Daha fazla bilgi" yerine soruyu soran bir başlık.
3. Görünür SSS. Sık sorulan soruları sayfanın sonunda görünür metin olarak yazın. Sekme ya da açılır menü içine saklamayın.
4. Liste ve tablo. Karşılaştırma ve adım içeren bilgiyi paragraf yerine liste ya da tabloyla verin.
5. Kim olduğunuzu işaretleyin. Ana sayfaya Organization işaretlemesi ekleyin: ad, logo, adres, iletişim, sosyal profiller. Google'ın belgesine göre bu işaretlemenin zorunlu bir alanı yok ve ana sayfada bulunması yeterli (Google Search Central, Organization yapılandırılmış verisi).
6. İşaretleme görünen metinle uyuşsun. Sayfada olmayan bir soruyu FAQPage içine yazmak, Google'ın şartına aykırı.
7. Herkesin bildiğini değil, sizin bildiğinizi yazın. Google'ın rehberi, sıradan bilginin ötesine geçen, uzmanlığa dayalı özgün içeriği öne çıkarıyor. Bu yazıdaki ölçüm de bunun için var.
8. Tarayıcıya kapıyı açın. Asistanın tarayıcısı sayfanızı okuyamıyorsa hiçbir şey işe yaramaz. Hangi botlara izin verilmesi gerektiğini yapay zekâ tarayıcıları yazısında anlattık.

Alıntılanabilir paragraf yazmanın ayrıntısı yapay zekânın alıntılayacağı içerik yazısında. Markanın makine tarafından nasıl tanındığını entity SEO yazısı açıyor.

AEO nasıl ölçülür?

Kimsenin satamayacağı için az söylenen kısım burası: AEO'yu tam olarak ölçen bir rapor yok.

Search Console'da artık bir üretken yapay zekâ performansı raporu var ve AI Overviews ile AI Mode gösterimlerini veriyor. Ama tek ölçütü gösterim; tıklama, tıklama oranı ve sorgu kırılımı yok (Search Console Yardım, üretken yapay zekâ performansı raporu). Yani göründüğünüzü söylüyor, hangi soruda ve sonunda tıklanıp tıklanmadığınızı söylemiyor. ChatGPT ya da Copilot'un sizi kaç kez kaynak gösterdiğini söyleyen resmî bir panel ise hiç yok.

Pratikte üç parçalı bir ölçüm kurulabiliyor:

• Search Console: üretken yapay zekâ gösterimlerinin seyri ve klasik raporda "nedir", "nasıl", "ne kadar" gibi soru biçimli sorgularda gösterim ve tıklamalar.
• GA4: yapay zekâ asistanlarından gelen yönlendirme trafiği. Kurulumunu GA4'te yapay zekâ trafiği yazısında adım adım verdik.
• Elle kontrol: işiniz için en önemli 10–20 soruyu ayda bir asistanlara sorup sizin kaynak gösterilip gösterilmediğinizi kaydetmek.

Üçü de gürültülü. Asistan cevapları aynı soruda bile değişebiliyor. Bu yüzden tek bir ölçüme değil, aylar içindeki eğilime bakın. ChatGPT özelinde neyin işe yaradığını ChatGPT'de görünmek yazısında ayrıca ele aldık.

Neyi ölçmedik

• Yalnızca ana sayfaları ölçtük. SSS, ürün ve makale işaretlemesi çoğunlukla iç sayfalardadır; bu yüzden FAQPage oranı sitelerin tamamını temsil etmez.
• JavaScript çalıştırmadık. Tarayıcıda sonradan eklenen işaretleme sayılmadı. Google sayfaları işleyerek okuduğu için bu sitelerin bir kısmında Google'ın gördüğü işaretleme daha fazla olabilir.
• İşaretlemenin doğruluğunu değil varlığını ölçtük. Bir türün bulunması, doğru doldurulduğu anlamına gelmiyor.
• 200 sitenin 25'i otomatik bir istemciye ana sayfasını vermedi; oranlar kalan 175 site üzerinden.

Sık sorulan sorular

AEO nedir?

AEO (Answer Engine Optimization, cevap motoru optimizasyonu), içeriği bir arama motorunun ya da yapay zekâ asistanının kullanıcıya doğrudan vereceği cevabın kaynağı olacak şekilde hazırlamaktır. Hedef, sonuç listesinde sıralanmak değil; öne çıkan snippet, sesli asistan cevabı ya da yapay zekâ özetinde cevabın kendisi olmak ya da o cevapta kaynak gösterilmektir.

AEO ile GEO arasındaki fark nedir?

İkisi büyük ölçüde örtüşür. AEO daha eski ve daha geniş bir terim: öne çıkan snippet ve sesli asistan cevaplarını da kapsar. GEO özellikle ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI Overviews gibi üretken yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmeye odaklanır. Google ise ikisini ayrı bir iş olarak görmüyor: Mayıs 2026'da yayımladığı rehbere göre üretken yapay zekâ araması için optimizasyon, arama deneyimi için optimizasyondur, yani hâlâ SEO'dur.

AEO için özel bir şema işaretlemesi gerekir mi?

Google'a göre hayır. Google'ın Mayıs 2026 tarihli rehberi, üretken yapay zekâ araması için yapılandırılmış verinin gerekli olmadığını ve eklenmesi gereken özel bir schema.org işaretlemesi bulunmadığını söylüyor; yapılandırılmış veriyi genel SEO'nun parçası olarak kullanmaya devam etmeyi ise öneriyor. Microsoft, şemanın içeriği makinelerin anlamasına yardım ettiğini yazıyor. İki motorun ortak noktası, cevabın sayfada görünen metin olarak bulunması.

FAQPage şeması hâlâ işe yarar mı?

Google'da görsel ödülü kalmadı. Google, Ağustos 2023'te SSS zengin sonuçlarını devlet ve sağlık siteleriyle sınırladı, 7 Mayıs 2026'dan itibaren de tamamen göstermeyi bıraktı. İşaretleme zarar vermez ve soru-cevap içeren bir sayfayı hâlâ doğru tarif eder. Asıl değerli olan, soru ve cevabın sayfada görünür metin olarak bulunması; Microsoft, asistanların bu çiftleri çoğu zaman olduğu gibi cevaba taşıyabildiğini söylüyor.

AEO başarısı nasıl ölçülür?

Tam olarak ölçen bir rapor yok. Search Console'daki üretken yapay zekâ performansı raporu AI Overviews ve AI Mode gösterimlerini veriyor ama tıklama, tıklama oranı ve sorgu kırılımı içermiyor. Pratik yol üç parçalı: Search Console'da gösterimlerin ve soru biçimli sorguların seyri, GA4'te yapay zekâ asistanlarından gelen yönlendirme trafiği ve önemli sorularınızı asistanlara düzenli aralıklarla elle sormak.

Kısaca

AEO, cevabın kendisi olmayı hedefler ve GEO ile büyük ölçüde örtüşür. Google ikisini de SEO sayıyor ve llms.txt, içeriği parçalara bölmek ya da özel şema gibi "AEO taktiklerini" görmezden gelinebilecekler listesine koyuyor. Microsoft ise iyi yapılandırılmış soru-cevap çiftlerinin asistan cevaplarına doğrudan taşınabildiğini yazıyor.

Türkiye'nin 175 popüler sitesinin ana sayfasında tablo şöyle: yüzde 51,4'ünde hiç yapılandırılmış veri yok, yüzde 21,1'i 2024'te kalkmış bir özelliğin işaretlemesini taşıyor, kurumu tanımlayan Organization işaretlemesi ise yalnızca yüzde 40'ta var (Caliency ölçümü, 19 Ekim 2026). İşaretleme ödül peşinde eklenmiş, kimlik için eklenmemiş.

AEO'nun işe yarayan kısmı bunun tersi: kim olduğunuzu açıkça söyleyen işaretleme ve soruya ilk cümlede cevap veren, görünür, iyi yapılandırılmış, özgün içerik. GEO optimizasyonu hizmetimiz bu iki işi kapsıyor: varlık ve şema çalışması ile alıntılanabilir pasajlar. Sitenizin bugün nerede durduğunu görmek için ücretsiz SEO analizi aracımızı deneyebilir ya da bize yazabilirsiniz.